سلامت باش

کبد چرب شایع ترین بیماری کبدی

کبد چرب یک التهاب کبدی است و تجمع بیش از حد چربی درکبد، گاه باعث اختلال در فعالیت طبیعی بافت کبد می شود که می تواند سیر پیشرونده پیدا کند و باعث نارسایی کبد و یا سیروز کبدی گردد. زیادی چربی در کبد می‌تواند باعث التهاب در کبد شود و این امر نهایتا به سخت‌شدن خطرناک این اندام می انجامد.مطالعات جدید نشان می دهد کبد چرب می تواند به التهاب کبد و حتی سرطان کبد منجر شود.
آمارها نشان می دهد که  متاسفانه موارد ابتلا به کبد چرب در حال افزایش است و چاقی و دیابت مهمترین عوامل ابتلا به این بیماری است.کبد چرب شایع ترین بیماری کبدی در سراسر جهان است و می توان این بیماری را به عنوان شاخص بیماری های قلبی و اختلالات متابولیسمی دانست.
کبد چرب حاصل تجمع چربی در سلول های کبد است. زمانی که فرد بیش از نیاز طبیعی بدن چربی مصرف کند، این چربی ها به آرامی به سلول های کبد راه یافته و در آن ذخیره می شوند.
زمانی که سلول های چربی ۵ تا ۱۰ درصد از سلول های کبد را اشغال کنند می توان گفت فرد به بیماری کبد چرب مبتلا شده است. این چربی های اضافه به تدریج کبد را آسیب پذیر می کند و سبب ایجاد التهاب و زخم کبد می شود.
• مراحل بیماری کبد چرب
این بیماری مراحل مختلفی از پیشرفت دارد. مرحله اول پیشرفت بیماری، کبد چرب درجه یک نام دارد که درآن تجمع چربی تنها در بخش خارجی کبد صورت می گیرد.
در این نوع، سلول های چربی عملکرد کبد را تحت تاثیر قرار نمی دهند.
در کبد چرب درجه دو و درجه سه، چربی به داخل سلول ها راه می یابد و عملکرد کبد را با اشکال روبه رو می کند. در نتیجه بیمار به درمان کامل و سریع نیاز دارد.
• دلایل ابتلا به کبد چرب
شایع ترین علت بروز این بیماری چاقی است. به گفته پزشکان ۷۵ درصد افراد چاق در خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند.
به جز چاقی، علل تغذیه ای نیز در ابتلا به این بیماری نقش دارند. خوردن غذاهای چرب و فست فود، سوء تغذیه و کمبود پروتئین، استفاده طولانی مدت از تغذیه وریدی، جراحی روده برای درمان چاقی و کاهش وزن سریع نیز می توانند کبد چرب ایجاد کنند.
دیابت، بالا بودن سطح چربی های خون، مقاومت به انسولین و فشار خون بالا نیز می تواند ازعلل این بیماری باشد.
داروها و مواد شیمیایی مانند الکل، تتراسایکلین و تتراکلرید کربن هم خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند.
• کبد چرب در کودکان
به دلیل افزایش نگران کننده چاقی در میان کودکان، بیماری کبد چرب به طور فزاینده ای در میان این قشر از جامعه در حال افزایش است. این بیماری نزدیک به ۳ درصد کودکان و ۲۲-۵۳ درصد از کودکان چاق را تحت تاثیر قرار می دهد و حتی در میان کودکان ۴ ساله نیز دیده شده است.
• کبد چرب در افراد لاغر
کبد چرب فقط مختص افراد چاق نیست و لاغر بودن، لزوما به این معنا نیست که شخص در بدنش چربی ندارد.
افراد لاغر هم می ‌توانند با مصرف چربی و روغن فراوان گرفتار کبد چرب شوند. آنها با توجه به نداشتن علایم واضحی چون شکم بزرگ و کم بودن وزنشان تصور میکنند سالم هستند.
در نتیجه غذاهای چرب و شیرین فراوان می خورند و برای سوزاندن این مواد چندان فعالیتی نمی کنند.
افراد لاغر هم برای رهایی از این بیماری نیازمند انجام فعالیت بدنی منظم و داشتن رژیم غذایی کم چربی هستند. این افراد باید غذا را خوب بجوند و از مصرف ماست و لبنیات پر چرب و آب همراه غذا بپرهیزند.
• علایم بیماری کبد چرب
به طور کلی، افراد مبتلا به کبد چرب علائم خاصی را نشان نمی دهند. با این حال، می توان ناراحتی در شکم و کبد، خستگی و ضعف عمومی را از علائم این بیماری شمرد.
در اینجا روش هایی را بیان می کنیم که با کمک آنها می توان از این بیماری در امان ماند:
۱- از مصرف نوشیدنی های الکلی جدا پرهیز کنید.
یکی از اعمال کبد، جداکردن ترکیبات سمی و شیمیایی نظیر الکل از خون است. اگرچه کبد توانایی ترمیم آسیب های خود را دارد، اما این قدرت ترمیمی کبد محدود است. مصرف نوشیدنی های الکلی باعث اختلال در عملکرد کبد و افزایش آسیب پذیری آن از تمام ترکیبات شیمیایی خواهد شد.
۲- باورهای غلط را کنار بگذارید.
یکی از باورهای غلط و مخرب در افرادی که از نوشیدنی های الکلی استفاده می کنند این است که فقط افراد معتاد به الکل به کبد چرب مبتلا می شوند. اما لازم است بدانید پاسخ بدن هر فردی به الکل متفاوت است. خیلی وقت ها افرادی که فقط مقادیر کمی الکل مصرف دارند، خیلی سریع تر از معتادین به الکل، به کبد چرب الکلی مبتلا می شوند.
۳- مصرف چربی ها را کاهش دهید.
لازم است در اینجا اشاره کنیم که کبد چرب دو نوع است: الکلی و غیر الکلی.
کبد چرب غیر الکلی معمولا در ارتباط مستقیم با وضعیت چربی های خون است.
از بین هر پنج فرد بالغ، یک نفر کبد چرب غیر الکلی را تجربه می کند. در این وضعیت که ارتباطی با مصرف الکل ندارد، چربی ها در کبد جمع می شوند.
مصرف غذاهای چرب و همچنین چاقی از عوامل اصلی در ابتلا به کبد چرب غیر الکلی اند.
پس لازم است مصرف غذاهای پرچرب نظیر فست فودها، غذاهای بیرون، غذاهای سرخ شده ساندویچ ها، سوسیس و کالباس، شیرینی ها، روغن و کره، گوشت قرمز، چربی گوشت، تخم مرغ و … را تا حد ممکن کاهش دهید.
فراموش نکنید مصرف الکل و یا غذاهای پرچرب آنقدر عوامل قدرتمندی هستند که به تنهایی هم می توانند منجر به کبد چرب شوند، اما ترکیب این دو عامل، به یک تهدید جدی برای ابتلا به کبد چرب در آینده ای نزدیک تبدیل خواهد شد.
۴- میزان چربی خون، قند خون و فشار خون خود را بدانید.
سایر عوامل خطر برای ابتلا به کبد چرب شامل کلسترول خون بالا، فشار خون بالا و دیابت نوع دو است و تمام این ها در افراد چاق شیوع بیشتری دارند.
اگرچه افراد با وزن طبیعی که کلسترول بالا، فشار خون بالا و دیابت دارند نیز مستعد ابتلا به کبد چرب هستند.
۵- دور کمر خود را اندازه بگیرید.
تجمع چربی در ناحیه شکم بسیار خطرناک تر از تجمع چربی در سایر مناطق بدن است.
تجمع چربی در ناحیه شکم منجر به کاهش حساسیت سلول ها به هورمون انسولین خواهد شد. بنابراین خطر ابتلا به دیابت افزایش می یابد. دیابت هم یکی از عوامل قدرتمند در ابتلا به کبد چرب است.
بنابراین خانم هایی که دور شکم آنها ۸۰ سانتی متر و بیشتر است، در خطر ابتلا به دیابت و کبد چرب قرار خواهند داشت.
۶- از خطرات آگاه باشید.
زنان بیشتر از مردان در معرض خطر ابتلا به کبد چرب الکلی قرار دارند.
۷- به طور منظم ورزش کنید.
ورزش منظم با تنظیم قند خون و کاهش چربی خون خطر تجمع چربی در کبد را کاهش می دهد. لازم به ذکر است که بهترین ورزش ها برای این کار، ورزش های هوازی و مخصوصا پیاده روی است که به طور منظم و روزانه انجام می گیرد.
۸- مواظب بیماری های کبدی باشید.
بر خلاف باور عموم که فکر می کنند هپاتیت B و C عفونت های خونی اند که فقط از طریق تزریق داخل رگی انتقال می یابند، باید بدانید که هپاتیت در لغت به معنی التهاب کبد است و هپاتیت B یک بیماری کبدی است که بسیار مسری تر از ایدز می باشد. فراموش نکنید ابتلا به هپاتیت ها و مخصوصا هپاتیت ب خطر ابتلا به کبد چرب را افزایش خواهد داد.
۹- نشانه های ابتلا به کبدچرب را بدانید.
اگرچه بسیاری از علائم حاد کبد چرب نظیر درد در ناحیه پایین و راست شکم ، تهوع، اسهال ، یرقان و زردی بسیار واضح تر از آن اند که مورد غفلت قرار گیرند، اما علائم مزمن نظیر خستگی، تهوع، احساس ضعف و کسالت، و بی اشتهایی از علائمی هستند که به احتمال بیشتری دست کم گرفته خواهند شد.
۱۰- از درمان های سنتی و گیاهان دارویی کمک بگیرید.
برای مثال در بررسی نوزده مطالعه در دانشگاه های آمریکا، نتیجه بر آن شد که مصرف عرق خار شتر احتمال ابتلا به کبد چرب در افراد سالم را کاهش داده و نیز بهبود مبتلایان به این بیماری را تسریع می کند.