سلامت باش

تغذیه مناسب برای سلامت کبد

کبد یک عضو بسیار حیاتی برای بدن است. این عضو با وزن تنها ۵/۱ کیلوگرم، ۵۰۰ کار متفاوت انجام میدهد که مهمترین وظیفه آن متابولیسم پروتئینها،کربوهیدراتها و چربیها است. کبد همچنین عمل ذخیره سازی و فعال سازی ویتامینها و مواد معدنی را انجام میدهد؛تولید صفرا میکند که برای هضم و جذب چربیها لازم است؛ آمونیاک را که بسیار سمی است با تبدیل به اوره ، از خون پاک و سم زدایی میکند؛انواع پروتئین های خونی و فاکتورهای انعقادی در کبد ساخته میشوند .
کبد همچنین استروئیدها را متابولیزه میکند،داروها و الکل را از خون پاک میکند و باکتریها و مواد زائد را از خون میگیرد.تقریبا ۱۵۰۰cc خون در دقیقه از کبد عبور میکند.اگر کبد فردی را برداریم،فرد ، ظرف ۲۴ ساعت می میرد،با این حال انسان میتواند با ۲۰-۱۰ % کبد خود زنده بماند. کبد بیشترین سهم مصرف انرژی پایه را نیز به خود اختصاص میدهد.(۲۹% متابولیسم پایه).
• مواردی که به کبد آسیب می رساند عبارتند از:
۱- خوردن زیاد
۲- بد خوردن : مثلا خوردن زیاد محصولات تهیه شده از آرد تصفیه شده،غذاهای آماده،شکر زیاد،چیپس و …
۳- رژیم کم پروتئین،پر کربوهیدرات،پر چربی . به خصوص رژیم غذایی سرشار از چربیهای اشباع و روغنهای هیدروژنه.
۴- موادی همچون الکل،نیکوتین سیگار،کافئین، theobromine و …
۵- انواع داروهای خوراکی مثلا قرصهای ضد بارداری.
۶- افزودنی های مواد غذایی
• توصیه های تغذیه ای برای سلامت کبد :
-از دود سیگار دوری کنید.
– از الکل،گوشت قرمز،قند ساده و غذاهای سرخ شده کمتر استفاده کنید.
-از نوشیدن زیاد از حد قهوه و چای پررنگ اجتناب کنید.
– از منابع غذایی پتاسیم بیشتر استفاده کنید مثل موز،کشمش،آلو،بادام و انواع سبزیجات.
-آب زیاد بنوشید.سعی کنید هر ساعت مقداری آب بخورید.
– سبزیجات خام بیشتر مصرف کنید.
– آب هویج و آب چغندر بیشتر مصرف کنید.
-روغن مایع مصرف کنید و از کره،مارگارین،روغن جامد و دنبه اجتناب کنید.
– ویتامین K برای جلوگیری از سیروز کبدی مفید است، البته نه به صورت مکمل.
– از مصرف زیاد ویتامین A پرهیز کنید،بدین منظورنباید روغن کبد ماهی زیاد مصرف کنید.هرکس که بیشتر از ۵۰,۰۰۰ IU ویتامینA،به مدت یکسال مصرف کرده باید این دریافت را کاهش دهد و بهتر است که از منابع حاوی پیش ساز ویتامین A یعنی بتا کاروتن ، مانند هویج، زرد/الو،طالبی و … استفاده کند.
– هرگز مرغ،ماهی یا گوشت خام یا نیم پز نخورید زیرا خطر شدید عفونت با باکتریها ،پارازیتها و …را به همراه دارد.
-لیمو یکی از بهترین دوستان کبد است. بیشتر لیمو بخورید.
– Coenzyme Q10 ، به رساندن اکسیژن به کبد کمک میکند.
– لسیتین از تجمع چربی در کبد جلوگیری می کند.
– از ملین های قوی استفاده نکنید.اما همیشه هم از بروز یبوست جلوگیری کنید.