سلامت باش

پیشگیری بهتر از درمان بیماریها

سلامت باش

«چشم به عنوان مهمترین عضو بدن انسان، جایگاه مهمی دارد. این عضو مهم بدن در عرصه مسائل پزشکی پهنه گسترده ای را به
خودش در زمینه های مختلف اختصاص داده است، این عضو پیچیده بدن با بیماریهای مختلفی رو به روست که شناخت از آنها برای مداوا و آشنایی با راههای پیشگیری از آن ضروری است.
کور رنگی یکی از بیماریهای چشم است، این مقاله می کوشد شناخت بیشتری از این بیماری به مخاطب ارائه نماید.
کور رنگی چیست؟
آیا در تشخیص اینکه جسمی قرمز است یا سبز و یا آبی است یا زرد دچار مشکل می شوید؟ این اصلی ترین علامت کور رنگی است. بر خلاف تصور عامه، دید افراد کور رنگ بندرت خاکستری است.
کور رنگی یک بیماری ارثی وابسته به کروموزم X مغلوب است که در مردان بیشتر دیده شده و تقریباً همیشه از مادر به پسر به ارث می رسد.
کور رنگی ممکن است بر اثر بیماری های عصب نابینایی یا شبکیه نیز رخ دهد. در این موارد، فقط چشمی که مشکل دارد، دچار کور رنگی می شود و بیماری در طول زمان تشدید می گردد به طوری که ممکن است تبدیل به کور رنگی کامل شود که در آن بیمار دیدی خاکستری دارد. این بیماران معمولاً در تشخیص آبی و زرد مشکل دارند.
علایم کور رنگی:
-اشکال در تشخیص قرمز و سبز(شایع ترین حالت)
-اشکال در تشخیص آبی و سبز

وراثت، مهمترین عامل کور رنگی
پژوشگران مرکز کنترل و پیشگیری بیماریهای آمریکا در مقاله ای تأکید کردند، وراثت مهمترین عامل بروز اختلال کور رنگی است.
تشخیص درست رنگها نعمتی است خدادادی که بیشتر ما از آن بهره مندیم و به دلیل این بهره مندی اغلب از وجود چنین نعمتی غفلت می کنیم.
گاهی اوقات ممکن است، فردی در زمینه تشخیص رنگها دچار مشکلات و اختلالاتی شود که در اصطلاح پزشکی می گویند؛ فرد دچار کور رنگی شده است.
کور رنگی اصطلاح مبالغه آمیز برای اشخاصی است که بعضی رنگها را تشخیص نمی دهند.
آمارها نشان می دهد، 8 درصد از مردان و کمتر از یک درصد از زنان از بدو تولد دچار نقص در تشخیص رنگها می شوند، به طوری که رنگهایی مانند قرمز و سبز یشمی فقط برای افرادی که دارای قدرت تشخیص طبیعی رنگها هستند، معنی دار است.
نسبت کور رنگی شامل اشکال در تشخیص رنگها و یا ندیدن کامل رنگهاست. اگر نقص در تشخیص رنگها اندک باشد و شخص بتواند رنگها را تشخیص دهد، این اشکال به سختی قابل تشخیص است و این اختلال زمانی قابل تشخیص می شود که فرد به طور کامل رنگها را از هم باز نمی شناسد.
به گفته پژوهشگران، تشخیص رنگها به فعالیت پیچیده چشم و مغز بستگی دارد. عامل اصلی کور رنگی عوامل مادرزادی است. در شبکیه چشم دو نوع سلول مخروطی و استوانه ای وجود دارد. سلولهای استوانه ای برای بینایی در هنگام شب و شرایط تاریکی هستند. سلولهای مخروطی نیز در تشخیص رنگها مؤثرند و در نور روز عمل می کنند.
سلولهای مخروطی شامل سه نوع آبی، سبز و قرمز هستند که هر سه با هم عمل می کنند و باعث می شوند که ما رنگها را از آبی تیره تا قرمز تشخیص دهیم. شکل گیری این سلولها ارثی است. وجود یک ژن غیرطبیعی ممکن است باعث شود که یک رنگ خاص حذف شود.
شخصی که این ژن معیوب را به ارث می برد، اغلب در شناسایی سایه ها و تشخیص رنگهای قرمز و سبز مشکل پیدا می کنند. از سوی دیگر بالا رفتن سن نیز می تواند منجر به بروز اختلال در تشخیص رنگها شود.
پژوهشگران علوم پزشکی در آمریکا اظهار می دارند: برخی از داروها یا بیماری های شبکیه یا عصب بینایی می تواند سبب بروز اختلال در دید رنگها شود. این اختلال چون عامل وراثتی دارد، قابل درمان نیست.
افرادی که به دلیل آب مروارید به این بیماری دچار می شوند، معمولاً با عمل جراحی قابل معالجه هستند. گاهی استفاده از لنزهای چشمی می تواند باعث بروز اختلال در دید رنگها شود.
در مجموع، کور رنگی به عنوان یک ناتوانی در نظر گرفته می شود.
گفتنی است، در برخی از مشاغل نظامی، هواپیمایی، کشتیرانی و پزشکی اهمیت تشخیص دقیق و صحیح رنگها به حدی است که پیش از استخدام معمولاً از فرد متقاضی آزمایشهای مهمی به عمل می آید.

انواع کور رنگی:
چشم برای دید رنگی به سلولهای مخروطی شکلی در شبکیه نیاز دارد که به رنگهای سبز، قرمز و آبی حساس باشند. شایع ترین نوع کور رنگی اختلال در تفکیک رنگ سبز و قرمز است که وابسته به کروموزم X بوده و در مردان بیشتر دیده می شود. این حالت تقریباً همیشه از مادر به پسر ارث می رسد.
در نوع دیگری از کور رنگی اختلال در تفکیک رنگ آبی و زرد است. شیوع این نوع اختلال در هر دو جنس یکسان بوده و معمولاً اکتسابی می باشد. این بیماران معمولاً در تشخیص هر چهار رنگ مشکل خواهند داشت.
شایع ترین نوع کور رنگی، نداشتن قدرت تشخیص بین رنگ قرمز و سبز می باشد که به بیماری دالتونیسم شهرت دارد.«دی کروماتما»؛ یعنی بیمارانی که فقط دو رنگ اصلی را تشخیص می دهند. این بیماری در مردان 8 درصد و در زنان نیم درصد می باشد. مواردی که می توانند باعث اختلال در دید رنگی شوند؛ عبارتند از: یاربیتوراتما، کینین، کاکوئین، آدرنالین، آتروپین، کافئین، تنباکو، تالیم، تریاک و مرفین.
در مشاغل زیر دید رنگی مهم است: کار با کابل های الکتریکی، کار با سیلندرهای گاز، خطوط لوله، علایم راهنما، دکمه های کنترل ماشینها، ابداعات و اقدامات ایمنی و علایم محدودکننده به کارگیری افراد کور رنگ در امور حمل و نقل، راه آهن، خودرو، هواپیما، کشتی های تجارتی موجب بروز حادثه می شود. در کارهایی نظیر رنگ سازی، مخلوط کردن رنگها، رنگ کار، چاپ رنگی، کار هنری، رنگرزی، زمین شناسی، شیمی، کار با میکروسکوپ و کار در نیروگاه های هسته ای باید مراقب دید کامل و دید رنگی خوب بود.

علل کور رنگی:
در این اختلال، سلولهای مخروطی که وظیفه درک رنگ در شبکیه را بر عهده دارند، حساسیت خود را نسبت به درک رنگ از دست می دهند و به همین دلیل بیمار، رنگها را درست تشخیص نمی دهد. کور رنگی سبز- قرمز یک بیماری ارثی مغلوب در هر دو چشم و وابسته به کروموزم X است که در مردان بیشتر دیده شده و تقریباً همیشه از مادر به پسر به ارث می رسد.
علاوه بر موارد ارثی، کور رنگی ممکن است بر اثر بیماری عصب بینایی یا شبکیه نیز رخ دهد. در این موارد، فقط چشم درگیر دچار کور رنگی می شود.

تشخیص کور رنگی:
تشخیص کور رنگی اغلب با استفاده از صفحات رنگی خاص مانند«صفحات آزمون ایشی هارا» انجام می شود. در این صفحات اعدادی متشکل از نقطه های رنگی در زمینه ای از نقاطی به رنگ دیگر قرار گرفته اند. تشخیص این اعداد برای افراد کور رنگ مشکل است. در صورتی که مشکلی در دید رنگی بیمار تشخیص داده شود، از آزمونهای دقیق تری استفاده خواهد شد.

پیشگیری و درمان:
تاکنون برای کور رنگی درمانی پیدا نشده است. برای بعضی از بیماران از لنزهای مخصوصی به صورت لنز تماسی یا عینک استفاده می شود.
همچنین می توان به بیمار آموزش داد تا به جای تفکیک رنگ، ترتیب قرارگیری را به خاطر بسپارند. به عنوان مثال بیمار به خاطر می سپارد که چراغ قرمز(ایست) همیشه بالای چراغ راهنمایی و چراغ سبز(حرکت) در پایین قرار دارد. در این میان استفاده از بعضی از فیلترها، عینکها یا کنتاکت لنزهای رنگی؛ مثلاً فیلتر قرمز تا حدی می تواند مشکل این افراد را در تشخیص بعضی از رنگهای نزدیک به هم حل کند. هرچند که در حال حاضر فناوری های نوین به کمک افراد کور رنگ آمده اند.

توصیه:
تشخیص زودرس کور رنگی می تواند مانع بروز مشکلات یادگیری کودکان در سنین مدرسه شود. در این صورت بهتر است والدین کودک مسؤولان مدرسه و معلم او را از مشکل فرزندشان مطلع کنند تا برای کودک در محیط آموزشی مشکلی در درک مفاهیم درسی پیش نیاید.

تعداد بازدید:۶۳۵

اخطار:مطالب پزشکی تنها جنبه آموزشی و پیشگیرانه داشته و نباید جایگزین مراجعه به پزشک تلقی کرد. هدف از ثبت مطالب جنسی ایجاد روابطی صمیمانه بین زن و شوهر و استحکام کانون خانواده است.